SUBSTANCJA OBDARZONA INTELEKTEM, OD KTÓREJ ZALEŻY SKUTECZNOŚĆ SZTUK MAGICZNYCH, NIE JEST MORALNIE DOBRA - Summa contra gentiles ks. III, rozdz. 106

» MAGIA (Summa contra gentiles ks. III) » 104 » 105 » 106

(Summa contra gentiles ks. III, rozdz. 106)

SUBSTANCJA OBDARZONA INTELEKTEM,

OD KTÓREJ ZALEŻY SKUTECZNOŚĆ SZTUK MAGICZNYCH,

NIE JEST MORALNIE DOBRA

       

       Należy dalej zbadać, jaka jest ta natura intelektualna, mocą której dokonują się takie działania.

                Najpierw wydaje się, że nie jest dobra ani pochwały godna. Dobrze uformowany intelekt nie powinien bowiem patronować czemuś, co się sprzeciwia cnocie. W sztukach magicznych zaś tak właśnie się dzieje; prowadzą bowiem przeważnie do cudzołóstw, kradzieży, zabójstw i tym podobnych złych czynów. Stąd ci, którzy się tymi sztukami posługują, nazywają się złoczyńcami. Natura intelektualna, z której pomocy korzystają tego rodzaju sztuki, nie jest więc moralnie dobra.

              Podobnie. Moralnie dobrze uformowany intelekt nie powinien być związany ze złoczyńcami i patronować im, zamiast ludziom szlachetnymi. Sztukami magicznymi posługują się zaś przeważnie złoczyńcy. A zatem ta natura obdarzona intelektem, od pomocy której zależy skuteczność owych sztuk, nie jest moralnie dobra.

SKĄD POCHODZI SKUTECZNOŚĆ DZIAŁANIA MISTRZÓW MAGII - Summa contra gentiles ks. III, rozdz. 105

» MAGIA (Summa contra gentiles ks. III) » 104 » 105 » 106

(Summa contra gentiles ks. III, rozdz. 105)

SKĄD POCHODZI SKUTECZNOŚĆ DZIAŁANIA
MISTRZÓW MAGII

    
Należy jeszcze zbadać, skąd pochodzi skuteczność sztuk magicznych. Łatwo to będzie uczynić, gdy rozważymy sposób  postępowania osób zajmujących się magią. 

        Posługują się oni bowiem słowami magicznymi, ażeby wywołać pewne określone skutki. Słowo zaś jako słowo magiczne ma moc tylko od jakiegoś intelektu, czy to od intelektu człowieka, który mówi, czy od intelektu, do którego jest skierowane. Ma ją od intelektu człowieka, który mówi, gdy na przykład dany intelekt ma moc tak wielką, że sama jego myśl może być przyczyną rzeczy, którą to myśl za pomocą słowa realizuje w pewien sposób w rzeczach, które ma uczynić. Ma słowo zaś moc od intelektu tego, do którego słowa są skierowane, gdy na przykład intelekt słuchającego odbiera znaczenie słowa, i to go skłania do uczynienia czegoś. Nie można zaś powiedzieć, by skuteczność owych słów magicznych, które wymawiają mistrzowie magii, pochodziła od ich intelektu. Skoro bowiem moc wynika z istoty, to różnorodność mocy wykazuje różnorodność istotnych zasad. Powszechnie zaś intelekt człowieka jest tak ukonstytuowany, że przyczyną jego poznania jest rzecz, a myśl nie jest przyczyną rzeczy. Jeśli więc istnieją ludzie, którzy potrafią własną mocą przemienić rzeczy słowami wyrażającymi myśl ich intelektu, będą to ludzie innego gatunku, i nie w tym samym znaczeniu nazywa się ich ludźmi.

CZYNY MISTRZÓW MAGII NIE ZOSTAJĄ WYKONANE JEDYNIE POD WPŁYWEM CIAŁ NIEBIESKICH - MAGIA

» MAGIA (Summa contra gentiles ks. III) » 104 » 105 » 106

(Summa contra gentiles ks. III, rozdz. 104)

CZYNY MISTRZÓW MAGII NIE ZOSTAJĄ WYKONANE
JEDYNIE POD WPŁYWEM CIAŁ NIEBIESKICH

           Twierdzili niektórzy, że tego rodzaju dzieła, które się dokonują przez sztukę magiczną, a nam wydają się cudowne, nie dokonują się mocą pewnych substancji duchowych, lecz mocą ciał niebieskich. Potwierdzeniem tego ma być fakt, że ci, którzy takie sztuki czynią, badają położenie gwiazd. Posługują się oni także pewnymi ziołami, a także pomocą ze strony innych rzeczy materialnych, jakoby dla przygotowania materii, która jest mniej doskonała od mocy niebieskiej, do przyjęcia wpływu tej mocy.
             Sprzeciwia się to zaś wyraźnie temu, co dookoła siebie widzimy. Skoro bowiem nie można z jakichś cielesnych pierwiastków utworzyć intelektu, jak tego dowiedliśmy [III, 84], jest więc niemożliwe, by moc ciał niebieskich powodowała skutki, które są właściwymi skutkami działania natury obdarzonej intelektem. W działalności magicznej pojawiają się jednak takie czynności, które są właściwością natury obdarzonej intelektem; otrzymujemy bowiem odpowiedzi w sprawie dóbr skradzionych i tym podobne, a to może się dziać tylko za pomocą intelektu. Nie jest zatem prawdą, by wszystkie tego rodzaju skutki były powodowane samą tylko mocą ciał niebieskich.
          Oprócz tego. Mowa jest właściwością natury rozumnej. We wspomnianych czynnościach zaś widzimy, że ukazują się ludziom osoby rozmawiające i rozumujące o różnych rzeczach. Nie jest więc możliwe, by takie rzeczy się działy samą mocą ciał niebieskich.
           Gdyby zaś ktoś powiedział, że tego rodzaju zjawy nie ukazują się zmysłom zewnętrznym, lecz tylko wyobraźni, nie wydaje się to w pierwszej chwili prawdziwe. Formy wyobrażone ukazują się bowiem jako rzeczy prawdziwe tylko, gdy nie działają zmysły zewnętrzne; niemożliwe jest bowiem, by poznawano podobieństwo jako rzecz samą chyba że naturalny zmysł osądzający jest skrępowany. Takie rozmowy zaś i zjawy przeżywają ludzie, którzy swobodnie posługują się zmysłami zewnętrznymi. Nie jest więc możliwe, by tego rodzaju rzeczy widziane i słyszane pochodziły tylko od wyobraźni.