(Summa contra gentiles ks. III, rozdz. 104)
CZYNY MISTRZÓW MAGII NIE ZOSTAJĄ WYKONANE
JEDYNIE POD WPŁYWEM CIAŁ NIEBIESKICH
Twierdzili niektórzy, że tego rodzaju dzieła, które się dokonują przez sztukę magiczną, a
nam wydają się cudowne, nie dokonują się mocą pewnych substancji duchowych, lecz
mocą ciał niebieskich. Potwierdzeniem tego ma być fakt, że ci, którzy takie sztuki czynią,
badają położenie gwiazd. Posługują się oni także pewnymi ziołami, a także pomocą ze
strony innych rzeczy materialnych, jakoby dla przygotowania materii, która jest mniej
doskonała od mocy niebieskiej, do przyjęcia wpływu tej mocy.
Sprzeciwia się to zaś wyraźnie temu, co dookoła siebie widzimy. Skoro bowiem nie
można z jakichś cielesnych pierwiastków utworzyć intelektu, jak tego dowiedliśmy
[III, 84], jest więc niemożliwe, by moc ciał niebieskich powodowała skutki, które są
właściwymi skutkami działania natury obdarzonej intelektem. W działalności
magicznej pojawiają się jednak takie czynności, które są właściwością natury
obdarzonej intelektem; otrzymujemy bowiem odpowiedzi w sprawie dóbr skradzionych
i tym podobne, a to może się dziać tylko za pomocą intelektu. Nie jest zatem prawdą, by
wszystkie tego rodzaju skutki były powodowane samą tylko mocą ciał niebieskich.
Oprócz tego. Mowa jest właściwością natury rozumnej. We wspomnianych
czynnościach zaś widzimy, że ukazują się ludziom osoby rozmawiające i rozumujące o różnych rzeczach. Nie jest więc możliwe, by takie
rzeczy się działy samą mocą ciał niebieskich.
Gdyby zaś ktoś powiedział, że tego rodzaju zjawy nie ukazują się zmysłom
zewnętrznym, lecz tylko wyobraźni, nie wydaje się to w pierwszej chwili prawdziwe.
Formy wyobrażone ukazują się bowiem jako rzeczy prawdziwe tylko, gdy nie działają
zmysły zewnętrzne; niemożliwe jest bowiem, by poznawano podobieństwo jako rzecz
samą chyba że naturalny zmysł osądzający jest skrępowany. Takie rozmowy zaś i zjawy
przeżywają ludzie, którzy swobodnie posługują się zmysłami zewnętrznymi. Nie jest
więc możliwe, by tego rodzaju rzeczy widziane i słyszane pochodziły tylko od
wyobraźni.